تهران- ایرنا- تصویر كشور ما روی نقشه گردشگری جهان به شكلی است كه توریست های ماجراجو یا مسن راهی ایران می شوند. در این شرایط، مسوولان باید در خصوص ظرفیت و كاستی های موجود در این عرصه شناخت یابند و راهكارهای جذب گردشگران به خصوص جوانان را مورد توجه قرار دهند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، ما معمولا نسبت به گردشگران خارجی در ایران كنجكاویم كه كشور را چه طور می بینند و همین كنجكاوی در سطح جامع تری می تواند به ما و مسوولان كمك كند كه چه طور نقاط قوت فرهنگ كشور را برجسته كنیم و چه طور نقاط ضعف گردشگری ایران را رفع كنیم.
یكی از راه های رسیدن به شناختی جامع نسبت به وضعیت گردشگران خارجی در ایران، راهنمایان گردشگری هستند. آنها در ارتباط مستقیم با گردشگران خارجی اند و با تجربه های مكررشان در تورگردانی می توانند راویانی از نگرش گردشگران خارجی به ما باشند.
در همین ارتباط، پژوهشگر ایرنا با پنج راهنمای گردشگران خارجی گفت و گو كرد. در این گفت و گو آنها ضمن بیان خاطراتشان از تورهای مختلف، از جذابیت فرهنگ و تاریخ در نگاه گردشگران ورودی به ایران و همچنین از مشكلات موجود گردشگری كشور و راهكارهایی سخن گفتند كه در ادامه می آید.
«پانیذ مستوفی» راهنمای گردشگران فرهنگی انگلیسی زبان كه بیش از پنج سال تورهایی با مسافران اروپایی داشته از جذابیت ایران و برجسته ترین اماكن ایران از نگاه آنان چنین گفت: بیشتر مسافران از مسیر كلاسیك تهران، كاشان، یزد و شیراز بازدید می كنند ولی من بارها مسافرانی داشته ام كه یك بار مسیر كلاسیك را دیده اند و بار دیگر برای بازدید مسیرهای شمال شرق به غرب، از مشهد تا تبریز و از شمال غرب به جنوب غرب و ... می آیند. یكی از برجسته ترین اماكنی كه باعث حیرت مسافران خارجی می‌شود تخت جمشید و پاسارگارد، شوش و چغازنبیل، سازه‌های آبی شوشتر است. حرم امام رضا (ع) هم جذاب است، به طور كلی فضای اماكن مذهبی ما را بسیار دوست دارند و وقتی وارد می ‌شوند كاملا تحت تاثیر فضا قرار می گیرند.
«نوید قدس» راهنمای گردشگری با زبان انگلیسی كه ایران را بارها برای مسافرانی از انگلستان، استرالیا و آمریكا توضیح داده است، درباره شگفتی گردشگران خارجی بیان داشت: آنها در ابتدا كه وارد ایران می ‌شوند قدری ترس و لرز دارند ولی بعد از یك یا دو روز كه از سفرشان می گذرد، از طریق راهنمای گردشگر یا از طریق مردمی كه می بینند و نحوه برخورد ما با توریست و نحوه برخورد ما با خودمان، به تدریج خیالشان راحت می شود. این را می توان از صدای تور هم متوجه شد، در ابتدا خیلی ساكت و محجوبند ولی روزی كه ایران را ترك می‌ كنند با خوشحالی و رضایت كامل می ‌روند و همه آنان به ما می ‌گویند كه وقتی ما برگردیم به دوستانمان می گوییم كه آنچه در رسانه ها درباره ایران می گویند اصلا درست نیست.
در همین ارتباط، «مهناز میرزایی» راهنمای تور ایتالیایی ها اظهار داشت: آنان با فكر منفی وارد ایران می شوند مثلا روزهای اول می ترسند كه اگر روسری از سرشان بیافتد، اتفاقی می افتد ولی بعد می ببینند كه آنقدرها سختگیری نیست، احساس راحتی بیشتری دارند و روزهای آخر تور متوجه می شوند كه واقعیت ‌های ایران با آنچه كه به آنان گفته می شود متفاوت است.
در ادامه قدس از حیرت گردشگران گفت: جالب ‌ترین بخش سفر برای گردشگران خارجی، مردم ایرانند. اكثر توریست هایی كه داشتم، به من گفته اند چیزی كه شما را خاص می كند مردم كشورتان است، یعنی از همه بیشتر به مردم علاقه ‌مند می شوند. برای آنان خیلی جالب است كه مردم ایران با سه چهارتا كلمه انگلیسی كه می دانند به آنان خوشامد می ‌گویند. بارها شده است وقتی می‌ خواهم توریست را از خیابان رد كنم، جلوی ماشین ها را می گیرم و مردم از ماشین پیاده می شوند و بلند داد می زنند Welcome to IRAN و این خیلی حس خوبی به توریست می دهد. توریست آمریكایی داشتم كه می ‌گفت شما از لحاظ فرهنگ مثل مردم ژاپن هستید، وقتی شما با همدیگر حرف می زنید، لبخند می زنید، به هم احترام می ‌گذارید و همدیگر را می بینید و فقط از كنار یكدیگر رد نمی ‌شوید.
در ارتباط با خصوصیت مردم ایران نیز، «حسین یگانه» راهنمای گردشگری فرهنگی و طبیعت گردی با بیست سال سابقه فعالیت اظهار داشت: در تورهای من گردشگران از مهربانی ایرانی ها حیرت زده می شوند. جالب است كه این مهربانی شهر به شهر هم متفاوت است، یك شهر مهربان است، شهر دیگر مهربان تر مثلا شیرازی ها، گردشگران همه دنیا را حیرت زده می كنند. گردشگر خارجی این برخورد صمیمانه و مهربانانه را یا تجربه نكرده است یا در كمتر كشوری تجربه كرده است.
وی از دیگر شگفتی های ایران برای خارجیان گفت: وقتی درباره معماری و نحوه ساخت گنبد كه چه طور یك مربع به گنبد تبدیل می شود صحبت می كنم، كمتر توریستی حتی انگلیسی ها و چینی‌ ها كه چندان معماری در ذهنشان مهم نیست و برایشان جذابیت ندارد، حیرت زده می شوند. در آخر هم طبیعت ایران شگفت انگیز است، اگر طبیعت ایران را به توریست به خوبی معرفی كنیم، طبیعت ما آنان را حیرت زده می كند.
«احمد خلیلی» راهنمای گردشگری برای ژاپنی زبان ها درباره مهم ترین مقاصد آنان گفت: در كتاب های درسی مقطع ابتدایی ژاپنی در مورد ایران توضیح داده شده است و كتابی دارند به نام چگونه در زمین گردش كنیم و نوشته اند كه قبل از مرگتان سه «پی» P را باید ببینید كه یكی از آن پرسپولیس ما است. ژاپنی ها علاقه‌ مندند كه حتما در برنامه سفرشان این سایت را ببینند تا به كوله بار تجربه شان اضافه شود اما اصفهان و شیراز را هم دوست دارند و یزد را بسیار بسیار می پسندند.

** دردسرهای گردشگران خارجی از سرویس بهداشتی تا خطوط هواپیمایی
پانیذ مستوفی از مشكلات موجود برای گردشگران خارجی گفت: سرویس های بهداشتی ‌های بین راهی بسیار نامطلوب است و من مجبورم جلوتر از مسافران، سرویس بهداشتی ها را چك كنم كه تمیز باشند.
احمد خلیلی هم در تایید این صحبت بیان كرد: شاید چیزی كه ایران باید بیشتر برای جذب و رضایت توریست های ژاپنی به آن توجه كند، نظافت سرویس ‌های بهداشتی است. برای ژاپنی ها بسیار نظافت مهم است و انتظار دارند سرویس بهداشتی‌ ها و رستوران ‌ها حداقل نظافت را رعایت كنند. همچنین در سفرهایشان امنیت، وسایل نقلیه و اتوبوس سفر و هتل بسیار مهم است.
وی از مشكلات ورود ژاپنی ها به ایران گفت: متاسفانه در سال 1389 با سیاست ‌هایی كه دولت داشت، پروازهای مستقیم ژاپن به ایران را بعد از چهل سال برداشتند و از زمانی كه پروازها غیرمستقیم شدند، سفر ژاپنی‌ ها به ایران سخت تر شده است و مجبورند با پروازی به دبی، قطر یا تركیه بروند و بعد به ایران بیایند. با توجه به اهمیت وقت برای ژاپنی ها و اینكه برای گرفتن مرخصی وقت كمی دارند، مقداری آمار ورودشان به ایران كم شده است.
این راهنمای گردشگری افزود: به نظرم ساده ترین و در عین حال سخت ترین تورها می تواند برای ژاپنی ها باشد، چون ژاپنی ‌ها بسیار قانونمندند. اگر ما تور را طبق چارچوب برنامه اجرا كنیم، بسیار تورهای خوبی هستند ولی اگر به قول‌ هایی كه به آنان داده ایم عمل نكنیم، سخت ترین تور می شود، چون ژاپن كشور نظم و قانون است.
در ادامه، مستوفی از مساله مدیریت زمان تور گفت: بسیار خوب بود اگر ما می ‌توانستیم از قبل بلیط سایت‌ های بازدید را اینترنتی بخریم، چون اوقات اوج كاری ما با شلوغی‌ های تعطیلات عید یا تابستان همزمان است و سایت‌ های بازدید، فوق العاده شلوغ می ‌شوند و بسیار سخت است كه با فشردگی زمان تور، مجبور باشیم با مسافر در صف بمانیم ولی اگر این امكان باشد كه بلیط‌ های ورودی را از قبل رزرو كنیم، كار راحت می شود.

** راه های جذب گردشگران بیشتر به ایران
نوید قدس با اشاره به اهمیت تبلیغات در گردشگری گفت: اكثر گردشگران به من می گویند، شما با این منبع غنی سایت ‌های تاریخی كه دارید و با وجود فرهنگ كهن تان باید بسیار بیشتر از این كار كنید و بهره برداری كنید. گردشگران خارجی اغلب تعجب می كنند كه چرا سایت ‌های بازدید ایران اینچنین خلوت اند و اغلب با تركیه یا كشورهای عربی مقایسه می كنند و می گویند آنها یكی از این اشیای تاریخی كه شما دارید را در معرض نمایش و تبلیغات می ‌گذارند و حسابی روی آن مانور می دهند ولی ما به میزان كافی اهمیتی نمی دهیم.
وی ادامه داد: حقیقت تلخی وجود دارد كه جنگ رسانه ای علیه ایران در جریان است و تا آنجا كه می توانند سیاه نمایی می كنند و برای مقابله با این شرایط باید آژانس های گردشگری بیشتری از ایران در نمایشگاه‌ های بین المللی حضور پیدا كنند. تلاش ما این است تا سیاه نمایی‌ هایی كه در غرب علیه ایران است را به نحوی خنثی كنیم و واقعیت ایران را به آنان نشان دهیم و اطلاعات درست بدهیم تا به نوعی این جنگ رسانه‌ ای را خنثی كنیم.
این راهنمای گردشگری برای جذب گردشگران جوان نیز به موضوع تلفیق تورهای طبیعت گردی و فرهنگی و تبلیغ این نوع از سفر به ایران اشاره كرد.
در همین خصوص حسین یگانه از تجربه خود به عنوان راهنمای فرهنگی و طبیعت گردی گفت: چون فرم گردشگری ما فرهنگی است و برای توریست با رده سنی بالا مسیر راحت كلاسیك داریم، آنان از هتل با اتوبوس به سایت بازدید می روند و برمی گردند و این سفرنامه كشش بیشتری برای مسن ترها دارد اما این به معنی نیست كه جوانان علاقه ای به ایران ندارند، ما باید جاذبه ای ایجاد كنیم كه جوانان را نیز به ایران بیاوریم و اگر طبیعت گردی و گردشگری فرهنگی را باهم تلفیق كنیم، جوانان كشش بیشتری پیدا می كنند و از سفر لذت بیشتری می برند.
وی با توضیح بیشتر درباره تلفیق گردشگری فرهنگی و طبیعت گردی بیان كرد: اگر این طبیعت بی نظیر را با تاریخ شگفت انگیزمان پیوند دهیم، فقط یك توریست خارجی در ایران می تواند چنین تجربه ای را داشته باشد. از خصوصیات ایران است كه شما در كمتر از 45 دقیقه با یك پرواز از ساحل به كویر خشك برسید و از كویر خشك سوزان به جنگل بروید. شما در ایران از كویر لوت، جایی كه 65 درجه بالای صفر است، به فاصله حدود دو ساعت كوهنوردی، روی قله چهارهزار متری كرمان می توانید به برف برسید و اینها در دنیا بی نظیر است و حتی اگر جوان توریست علاقه به مسجد نداشته باشد ولی وقتی به مسجد نصیر الملك می رود، آنجا فقط مسجد نمی بیند بلكه آنجا بازی رنگ ها است و برای هر جوان و هر عكاسی جذاب است. در هر صورت كشور ما ظرفیت های گردشگری بسیاری دارد و لازم است ما علائق توریست ها را بشناسیم و ظرفیت ها را به جاذبه های گردشگری تبدیل كنیم.